จานเก่าบนผ้าใบ

เช้าวันเสาร์ที่ตลาดนัด จะเดินเร็วแค่ไหน ไม่ได้ขึ้นอยู่กับเราแล้ว ข้างหน้ามีคนหยุดดูของ ข้างหลังมีคนรอให้ขยับ ทุกคนจึงเดินเท่ากันหมด ช้ากว่าปกติประมาณครึ่งหนึ่ง ผ้าใบสีฟ้าขึงอยู่เหนือหัวเป็นแนวยาว แสงที่ลอดลงมาเลยติดสีฟ้าอ่อน ๆ ไปทั้งทาง เสียงพูดจากหลายแผงดังพร้อมกัน จนแยกไม่ออกว่าประโยคไหนเป็นของใคร กลิ่นกล้วยปิ้ง น้ำมันทอด กับผักสด มาถึงพร้อมกันในระยะสิบก้าว

แผงที่อยู่ปลายแถว ปูผ้าใบลงกับพื้นแล้ววางของเก่าเรียงไว้ จานลายครามวางซ้อนกันเป็นตั้ง ลายไม่เหมือนกันสักใบ บางใบบิ่นตรงขอบ บางใบยังเงาอยู่ ช้อนสเตนเลสมัดรวมกันด้วยหนังยางเส้นเดียว ป้ายราคาเขียนด้วยปากกาเมจิกบนกระดาษลัง ตัวเลขขีดฆ่าแล้วเขียนใหม่มาสองครั้ง คนขายเอาผ้าเช็ดฝุ่นออกจากจานใบบนสุด แล้ววางกลับลงที่เดิม

จานพวกนี้เคยอยู่ในครัวคนละหลัง ใบที่บิ่นน่าจะผ่านการล้างมาหลายพันครั้ง ใบที่ยังเงา อาจอยู่ในตู้จนแทบไม่ได้ใช้ บางใบมีรอยขีดเป็นวงตรงกลาง เพราะช้อนขูดซ้ำที่เดิม บางใบมีชื่อเขียนด้วยปากกาเมจิกอยู่ใต้ฐาน เขียนไว้ตอนยกไปงานบุญ แล้วไม่ได้ลบออก ตอนนี้มันมาอยู่รวมกันบนผ้าใบผืนเดียว เรียงตามขนาดแทนที่จะเรียงตามบ้าน

บางทีเราเองก็เคยยกของออกจากบ้านแบบนี้ ตอนย้ายที่อยู่ ตอนจัดห้องใหม่ ตอนที่บ้านมีคนน้อยลงกว่าเดิม ของบางอย่างเก็บไว้เพราะยังใช้ได้ ของบางอย่างยกให้คนอื่นไปเพราะไม่มีที่จะเก็บ เราไม่ได้เลือกจากความผูกพันเสมอไป หลายครั้งก็เลือกจากที่ที่เหลืออยู่

ตลาดนี้ตั้งทุกเสาร์ แล้วเก็บหมดตอนเที่ยง สัปดาห์หน้าแผงนี้อาจมีของคนละชุด คนขายคนเดิม แต่ของมาจากบ้านอื่น จานใบที่ขายได้วันนี้จะไปอยู่ในครัวใหม่ แล้วเริ่มนับรอบการล้างใหม่ตั้งแต่ต้น ส่วนใบที่ขายไม่ออก คนขายจะห่อด้วยกระดาษหนังสือพิมพ์ทีละใบ แบบเดียวกับตอนที่มันมา แล้วขึ้นรถกลับไปรอสัปดาห์หน้า

เราหยิบจานใบเล็กขึ้นมาใบหนึ่ง มันหนักกว่าที่เห็น ด้านหลังมีตัวอักษรที่เลือนจนอ่านไม่ออกแล้ว คนขายมองมา แล้วไม่ได้พูดอะไร ไม่ได้เชียร์ ไม่ได้บอกราคา วางมันกลับลงที่เดิม ให้ตรงรอยเดิมของตั้ง แล้วเดินต่อไปตามความเร็วของคนข้างหน้า